tentoonstelling

pierre bernard: erasmusprijs 2006
24 nov 2006 - 7 jan 2007

In het kader van de Erasmusprijs 2006 is in de Sandbergzaal in het Stedelijk Museum een tentoonstelling ingericht van de Franse grafisch vormgever Pierre Bernard aan wie dit jaar de prijs is toegekend. 

Er zijn ruim zestig affiches en ander werk te zien. Bernard ontwierp in opdracht van de Stichting Praemium Erasmianum speciaal een affiche voor deze tentoonstelling. Het affiche was van 22 t/m 29 november in mupi’s te zien op verschillende plaatsen in de stad.

Het thema van de Erasmusprijs was dit jaar 'Ontwerpen voor het publieke domein'. Bernard richt zich met zijn werk op alle sectoren hiervan: communicatie tussen overheden en burgers; communicatie in de publieke sfeer; presentatie van actuele culturele producties en het culturele erfgoed. Zijn hele oeuvre staat in het teken van dezelfde morele wenselijkheid: het toegankelijk maken van de verschillende sectoren van het publieke domein.

Bernard (Parijs, 1942) heeft gedurende zijn hele carrière intens samengewerkt met anderen. Het ontwerpproces komt bij hem nooit zonder discussie op gang. In 1970 vormde hij samen met Gérard Paris-Clavel en François Miehe (later aangevuld met Jean Pierre Bachollet en Alex Jordan) het ontwerperscollectief Grapus, dat streefde naar kwalitatief goede vormgeving die politieke betrokkenheid liet zien.

Grapus, allen lid van de communistische partij, vonden dat hun ontwerpen een bijdrage moesten leveren aan een verbetering van de wereld. Ook al waren ze zich er terdege van bewust dat goede vormgeving de wereld weliswaar niet kan veranderen. Het streven was daarom tweeledig: het verbeteren van de boodschap door goede grafische vormgeving én politiek actie voeren. Dit laatste deed Grapus door anti-typografie te gebruiken, er werd geschopt tegen de in hun ogen slechte en verderfelijke commerciële vormgeving.

Grapus hield in 1990 op te bestaan. Het was inmiddels een gevierd bureau, de functie als relschopper was het kwijt. Toen het Louvre zich aandiende als cliënt viel de groep uiteen omdat dit een te elitaire opdrachtgever vonden. Bernard meende daarentegen dat je door goede vormgeving verandering teweeg zou kunnen brengen bij een dergelijke enorme culturele instelling.

Bernard richtte zijn eigen bureau op, Atelier de Création Graphique, waarmee hij alleen werkt voor non profit organisaties en culturele instellingen. Volgens hem is het niet de taak van de grafisch ontwerper om bij te dragen aan de economische groei van bedrijven. Hij heeft een sterke afkeer van de invloed van reclame. Originaliteit, continuïteit, vanzelfsprekend kwaliteit, maar ook de maatschappelijke betrokkenheid van Bernard waren factoren die bijdroegen aan het toekennen van de Erasmusprijs. Op grond van zijn oeuvre, maar ook door het organiseren van internationale ontmoetingen en het opzetten van projecten, neemt Bernard een bijzonder gezaghebbende positie in binnen het internationale veld van het grafisch ontwerpen.

Erasmusprijs en uitreiking
De Erasmusprijs wordt jaarlijks toegekend door het bestuur van de Stichting Praemium Erasmianum aan een persoon die binnen het kader van de culturele tradities van Europa een buitengewoon belangrijke bijdrage heeft geleverd op cultureel, sociaal of sociaal-wetenschappelijk gebied. De prijs bestaat uit een geldbedrag van € 150.000,-. De prijsuitreiking vindt plaats op vrijdag 24 november 2006 in Paleis Noordeinde in Den Haag.

Onthulling affiche
Het affiche dat Bernard ontwierp ter gelegenheid van zijn tentoonstelling in het Stedelijk Museum CS, wordt op woensdag 22 november door Bernard zelf onthuld. Nadere berichtgeving hierover volgt.

Publicatie
‘Mijn werk is niet mijn werk. Pierre Bernard. Ontwerpen voor het publieke domein’ Auteur Hugues Boekraad, vormgeving Reynoud Homan, uitgever Lars Müller. De Nederlandse en Franse uitgave is te verkrijgen vanaf de presentatie op 23 november 17 uur in de museumwinkel. De Engelse uitgave volgt.

Bulletin
In het Stedelijk Museum Bulletin nr.4/5 is een artikel opgenomen over Pierre Bernard, geschreven door Carolien Glazenburg, conservator Grafische Vormgeving in het Stedelijk Museum.

Activiteiten
22 november onthulling affiche door Pierre Bernard
23 november (voorafgaand aan de opening in Stedelijk Museum CS)symposium op 11 ‘For the Common Good’, zie: www.premsela.org.
26 november symposium ‘Mind the Gap’, zie: www.bno.nl/mindthegap.
25 november 2006 t/m 21 januari 2007 ‘Pierre Bernard: 6 ontwerpen, 6 postzegels’, tentoonstelling in het Museum voor Communicatie, www.muscom.nl
Voor alle activiteiten en tentoonstellingen, zie: www.erasmusprijs.org. 

Met dank aan: de Stichting Praemium Erasmianum en de Gemeente Amsterdam