nieuw in de opstelling

Karel Appel, De ‘Appelwand’, 1956
Nu te zien

© Karel Appel Foundation, c/o Pictoright Amsterdam/Stedelijk Museum Amsterdam
© Karel Appel Foundation, c/o Pictoright Amsterdam/Stedelijk Museum Amsterdam
Foto: Kristine Noergaard Andersen
Foto: Kristine Noergaard Andersen

Vijf jaar nadat Karel Appel de wanden van de ‘koffiekamer’ van het museum beschilderd had, kreeg  hij in 1956 opnieuw een opdracht van directeur Sandberg: het  beschilderen van een wand in het voormalige restaurant.  Het werd  een kleurrijke schildering waarbij drie figuren over de muur dansen; een gekuifde vogel, een mens en een bloem.  De compositie hield rekening met de muur  en de ruimte ervoor zoals twee deuren, een  loopbrug en de zitplaatsen van de bezoekers van het destijds nieuwe restaurant. Appel kwam niet helemaal uit op deze muur en schilderde een deel rechts de hoek om. Door verbouwingen zijn elementen in de muur veranderd maar de vrolijke en monumentale  schildering heeft zijn kracht behouden. De blauwe deur bleef deel uitmaken van het geheel evenals het ovalen raam uitgevoerd in de toen nieuwe glasappliquétechniek waar door direct daglicht scheen. Appel zocht niet alleen naar nieuwe vormen van expressie maar paste ook nieuwe technieken toe en combineerde deze.

Bij somber weer is de ‘zon’ in het midden van de muurschildering een donkere vorm, maar schijnt de echte zon, dan verspreidt het glasraam een warme gloed. In de voorstelling lijkt het raam tegelijkertijd een bloem, die samen met een dansend kind en een gekuifde vogel door de ruimte zweeft. Om de wand te beschermen gedurende de verbouwing (2004-2010) waren de onderdelen beplakt met rijstpapier. Bij verwijdering bleek het papier geel, doortrokken met nicotine van jarenlang roken in het restaurant. Een zorgvuldige oppervlaktereiniging bracht de helderheid terug in Appels schildering, waarvan bezoekers nu weer ten volle kunnen genieten.